Edirneli restoran işletmecisi Ersan Sivrikaya, iş yerine şu anda sadece 30 kişilik Bulgar grubunun rezervasyon yaptığını söyleyerek, “Şu anda dükkanımızın kapasitesi 250 kişi olmasına rağmen 100 kişilik bir doluluğumuz var. Bulgaristan gelen kişi sayısı olarak da 8 masa, yani 30-35 kişilik bir grubumuz var. Daha bir hafta gibi bir süre var. Bu süre içinde de devam edecektir rezervasyonlar. Geçen seneye göre kıyasladığımızda düşüşler var. Düşüşlerin sebepleri ekonomik. Et ve alkol fiyatları çok etkiledi bu durumu. Hatta bizim ‘Kendi içkini getir’ konseptimiz kapsamında, fiyatı pahalı bulan bazı Bulgar müşterilerimiz, kendi içkilerini getiriyorlar. Ama geçen seneye göre bariz bir düşüş var diyebiliriz” diye konuştu.

‘GEÇEN YIL DAHA FAZLA TURİST REZERVASYONU VARDI’

Bir önceki yılbaşında daha fazla rezervasyon aldıklarını söyleyen işletme sahibi Yağmur Islattı Aydın da “Geçen yıla oranladığımızda özellikle turist sayımızda rezervasyonlarda düşüş yaşıyoruz. Geçen sene özellikle Bulgar turistleri çok daha fazla ağırlamıştık, artık yılbaşına 1 hafta kaldı ama turist sayımızın az olduğunu söyleyebilirim. Yarı kapasite doluyuz şu an ve ağırlıklı olarak Edirneli misafirler var. Geçen yıl bu dönemde daha fazla turist rezervasyonu vardı” dedi.

Yoğunluğun özellikle son 1 ayda azaldığına şahit olduklarını belirten Aydın, “Edirne’nin en bilinen turistik caddesinde olduğumuz için zaten turist odaklı çalışıyoruz. Sadece yılbaşı için söyleyemem, son 1 ayda turist azalmasını tüm esnaf hissediyoruz. Benim tahminim artık enflasyon onları da etkiledi. Biz her ne kadar zamlara dirensek de artık bazı noktada pahalı gelmeye başladık bence turistlere” diye konuştu.

‘DOLULUK YÜZDE 60’LARDA’

Kentte eğlence mekanı işleten Ferşit Güngör de “Sınıra yakın bir bölge olduğu için eğlence için burasını tercih edebiliyorlar ama rezervasyonlara baktığımızda önceki yıllardan daha az olduğunu görüyoruz bu yıl. Fiyat artışlarından dolayı olduğunu tahmin ediyoruz, çünkü birçok üründe artış oldu. O nedenle geçen senelere göre biraz daha az. Geçen sene yüzde 100 iken rezervasyonlar, bugün baktığımızda yüzde 60-70’lerde diyebiliriz” ifadelerini kullandı.

Edirne’de otel işleten Metin Şişoğlu ise “Yılbaşında doluluk oranı şu anda yüzde 80 civarında. Müşteri kapasitemizin çoğunluğu Bulgar ağırlıklı ve çoğu eğlenmek için geliyorlar. 1 ay önceden rezervasyonlar başladı ve yüzde 80’e ulaştı rezervasyonlar. Fiyatlar onlara göre daha uygun geldiği için Edirne’yi tercih ediyorlar” dedi.

Türkiye’nin turizm pazarında rekabet stratejisini desteklemek amacıyla anonim yabancı kart datalarının Mastercard danışmanlık ekibi tarafından analiz edilerek turistlerin harcama profili ile il ve sektör bazlı harcama analizleri harmanlanarak hazırlanan rapor, bu yıl da çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. 

Hem kart sayısı hem harcamalar arttı

Geçtiğimiz yılın Ocak-Ekim periyoduna kıyasla bu yılın aynı döneminde dolar bazlı toplam harcama tutarında artış görüldü. Bunun en önemli sebebi ise kullanılan kart sayısındaki artış, bu da Türkiye’ye gelen turist sayısındaki artışa işaret ediyor. Türkiye’deki hem POS harcamaları hem nakit çekimler geçen yılın aynı dönemine kıyasla TL bazında %225, dolar bazında ise %65 artış gösterdi. Bir turistin kart başına ortalama harcaması 610 dolar olarak gerçekleşti.

Nevşehir, harcamalarda %155 ile büyüme lideri oldu

Nevşehir, Avrupa ve Asya Pasifik ülkelerinden gelen turistlerin yoğun ilgisiyle harcamalarda yüzde 155’lik artışa ulaşarak, en yüksek büyüme oranının sahibi şehir oldu. 2022 yılında geçen yılın aynı dönemine kıyasla daha çok turisti ağırlayan peri bacaları şehrinin misafirleri Avustralya, İtalya, İngiltere, Endonezya ve İspanya’dan geldi. Türkiye’ye gelen turistlerin en çok rağbet gösterdiği iller ise sırasıyla İstanbul (%43), Antalya (%20) ve Muğla (%8,7) oldu.

Türkiye’ye en çok Almanya, İngiltere ve ABD’den rağbet var.

Yurtdışı kartlar tarafından Türkiye’de gerçekleştirilen harcamalara bakıldığında ilk üç ülke sırasıyla; Almanya (%16), İngiltere (%14) ve ABD (%10). Türkiye’ye seyahat eden 10 ülke arasında; geçtiğimiz yıla kıyasla harcamalarını katlayan Suudi Arabistanlılar 9,5 kat artışla en yüksek büyüme oranına ulaştı.

Ortadoğulu turistler Türkiye’den giyiniyor

Türkiye Kuveytlilerin en çok tercih ettiği ikinci destinasyon oldu. Kuveytli turistlerin Türkiye’deki harcamaları geçen yıla göre %82’lik artış gösterdi. Kuveytlilerin kart başına harcama ortalaması bin 749 dolar ile genel ortalamanın yaklaşık 3 katı oldu. Ortadoğulu turistlerin en çok harcama yaptığı dört sektör ise %40 ile giyim ve aksesuar, %22 ile konaklama, %7 ile market ve AVM’ler, %6 ile yemek ve sağlık/kozmetik oldu.

Avrupalı turistler Türkiye’de en çok yeme içmeye para harcarken, rakip destinasyonlardan farklı olarak Türkiye’de kuyumculuğa da ilgi gösteriyorlar. Başka ülkelere yaptıkları seyahatlerde kuyumculuk harcamaları %1’i geçmezken, Türkiye’de yapılan harcamaların yaklaşık %10’u kuyum harcamalarına ayrılıyor.

Sağlık turizminde çarpan etkisi beklentisi

Türkiye’de yurt dışı kartlarla yapılan sağlık harcamaları 2018-2021 yılları arasında %94’lük bir büyüme gösterirken, COVID etkisiyle yaşanan küçülme 2021 ve 2022 yıllarında telafi edildi. 2022’nin sonunda; sağlık sektöründe harcama yapan kartların sayısının 2021 yılına göre yaklaşık iki kat daha fazla olması bekleniyor.

Türkiye’de yapılan yurtdışı sağlık harcamaları incelendiğinde hastanelerin bu kategorinin %46’sını oluşturduğu görülürken, %32’sini özel doktorlar, %17’sini eczaneler ve %5’ini diğer kalemler oluşturuyor.

İngiltere ve Almanya kartları ise Türkiye’de yurt dışı kartların sağlık sektöründe yaptığı harcamaların yaklaşık %40’ına tekabül ediyor. Sağlık harcamalarının %47’si İstanbul’da gerçekleşirken, ilk 5 il içinde bir önceki yıla kıyasla en önemli artışın adresi %179 ile Muğla oldu.

Rapora yansıyan en önemli sonuçlar özetle şöyle; 

• Almanya, %16 ile harcamalardaki en yüksek paya sahip ülke. Onu İngiltere ve ABD takip etti. 
• Ortalama 610 dolar harcama yapıldığını ortaya koyan rapora göre; Kuveyt bin 749 dolar ile ortalamanın 3 katına ulaşarak, kişi başı harcamada liderliği kazandı. 
• İstanbul yine en çok harcamanın yapıldığı il olarak öne çıkarken, Antalya ve Muğla ikinci ve üçüncü sırada yer aldı. Nevşehir ise en yüksek harcama büyümesini elde etti. 
• Antalya’da İngiliz turistlerin harcamaları yaklaşık beş katına çıkarken, İstanbul’da S.Arabistanlı turistlerin harcamaları on iki katına yükseldi.
• Geçen yıla göre 3 kat artışla sağlık turizmindeki en büyük pay İngilizlerden geldi. 

Mastercard Turizm Raporu ile Türkiye’ye gelen turist profilini ve tercihlerini ortaya koyarak, bir önceki seneye göre gözlemlenen değişimleri analiz ederken il bazlı sonuçlarıyla turizm bölgeleri arasındaki farklılıkları tespit ediyor. Bu analizleri turizm sektörü oyuncuları ve kamu ile paylaşarak danışmanlık veren Mastercard, bir yandan Michelin Guide ile gerçekleştirdiği iş birliği ile gastronomi alanında Türkiye’nin yeni bir alan açmasına destek oluyor ve Paha Biçilemez platformu üzerinden hem yabancı hem yerli turistlere benzersiz deneyimler sunarak, popüler Türkiye destinasyonlarına ilgiyi artırmak için çalışıyor.